Duygusal Yoksunluk Şeması

Duygusal yoksunluk şeması. Bu şemaya sahip kişiler kendilerini yalnız hissetmekte ve etraflarındaki kişilerden duygusal destek alamadıklarını, onlardan yakınlık, anlayış ve koruma göremediklerine inanmaktadırlar. İlişki seçimlerinde de, onlara empati yapamayacak veya zor zamanlarda onları koruyamayacak kişileri eş olarak seçerler. Bu şemaya sahip kişilerin ilişkilerini daha kaliteli bir hale getirebilmeleri için sahip oldukları şemaları tanımaları oldukça önemlidir.

Şema Terapi: Duygusal Yoksunluk Şeması

Duygusal yoksunluk şeması olan kişiler, etraflarında onları anlayan, onlara duygusal anlamda destek çıkan, onları dinleyen, duygusal anlamda empati kurup onlarla vakit geçiren kimseleri olmadığını düşünürler. Hatta bu durumun eskiden beri de bu şekilde olduğundan yakınırlar. Duygusal yoksunluk şeması aktif olan kişilerle bir ilişki içerisinde sorunları oturup konuşmak, çözüm aramak imkânsız gibidir. Sürekli olarak anlaşılmadıklarını belirtirler. Hatta çoğu zaman bunu sözel olmayan ifadelerle yaparlar. Mesela takındıkları tavır, jestleri ve mimikleri “beni düşünmüyorsun, çünkü beni düşünsen böyle yapmazdın” der gibidir.

Bir evlilik ilişkisi veya sosyal herhangi bir ilişkide sıkça kavgaların yaşanmasının nedeni gibidir bu şema. Örneğin darılma, trip atma, sıkça ağlama gibi ilişkide uyum bozucu davranışlar duygusal yoksunluk şeması olan kişilerin ilişkilerinde sıkça görülür.

Duygusal Yoksunluk Şeması Nasıl Oluşur?

Duygusal yoksunluk şemasının nasıl oluştuğu incelendiğinde, çocuklarıyla çok ilgilenmeyen ana-baba profiliyle karşılaşırız. Çocuklarının hem fiziksel hem de duygusal ihtiyaçlarına odaklanmayan, onları önemsemeyen anne-baba tutumları duygusal yoksunluk şemasını oluşturabilmektedir. Özellikle de çocuklarının duygusal ihtiyaçlarına karşı duyarsız, onları mahrum bırakıcı, çocuklarını dinlemeyen ebeveynler bu şemanın oluşmasına neden olabilmektedir.

Duygusal yoksunluk şemasına sahip olan kişilerin gösterebilecekleri birinci grup davranış şöyle anlatılabilir; Bu kişiler kendilerine ilişkilerinde soğuk diye tabir edilen kişileri eş ve arkadaş olarak seçerler. Onlarla duygusal anlamda empati kuramayacak, onlarla dertleşmeyecek, duygularını önemseyip onları anlamaya çalışmayacak kişiler onlara sıcak gelir ve o tür kişilerden elektrik alırlar. Kendilerine soğuk kişileri eş olarak seçen duygusal yoksunluk şeması olan kişiler bu seçimleri ile ihtiyaçları olan onları anlayacak, ilgi gösterecek kişilere fırsat vermedikleri için kendi duygusal yoksunluk şemalarını devam ettirmiş olurlar.

Duygusal yoksunluk şeması olan kişilerin gösterebilecekleri ikinci grup davranış ise kaçınmacı davranıştır. Yani kaçınmacı davranış sergileyen duygusal yoksunluk şeması olan kişiler iltifat almaktan uzak dururlar. Bu kişilere yapılan iltifatlar ya karşılıksız kalır ya da farklı bir tepkiyle karşılanır. Yani halk arasında “iltifatı kaldıramıyor” denilen durum budur diyebiliriz. Bu kişiler kaçınmacı davranış sergileyerek çevrelerinden onlara gelebilecek iltifatların ya önünü keserler ya da iltifatlara samimi olmadığı düşüncesiyle önem vermezler.

Karşılaşabileceğimiz üçüncü grup davranış ise aşırı telafici davranış kalıbıdır. Bu kalıptaki gibi davranan dugusal yoksunluk şeması olan kişiler, başkalarından gelecek iltifatlara aşırı bağımlı olabilirler ve bu istekleri karşılanmadığında oldukça sinirler. Başkalarının duygularına saygı göstermezler, onların sorunlarıyla ilgilenmezler. Mesela çocuk eğitiminde soğuk bir anne-baba tutumu ile karşılaşırız duygusal yoksunluk şemasında.

Duygusal yoksunluk şeması olan kişiler bu şemalarının farkına varıp, ilişkilerine olumsuz etkileri üzerinde çalışmaya başladıklarında elde edecekleri inanç şu olacaktır: “Etrafımdaki herkes benim düşündüğüm bana karşı soğuk davranmamaktadır. Benimle gerçekten samimi ve içten duygularla ilgilenen kişiler var. Ben kendi düşüncelerimi açık bir şekilde onlarla paylaşmadığımda sağlıklı bir iletişim kurmamız mümkün değildir. Beni anlamamaları onların samimiyetsizliği değil benim onlara karşı yeterince açık olamamamdan kaynaklanıyor olabilir.”

“Duygusal Yoksunluk Şeması” için bir cevap

  1. Geri bildirim: Evlilik Terapisti Tavsiye

Bir Cevap Yazın